Lolo Pismamo çima deng nakî
Serê xwe carek bilind ranakî
Leşkerê dujmin li çiyayê jor in
Weke xweşmêra j’hev bela nakî

Lolo Pismamo zanim xweşmêr î
Pismamê Ristem yan Êzdîn Şêr î
Roja halanê, roja lêdanê
Mêr û gernas î dotmam bi gorî

Lolo Pismamo haya te j’te bî
Çarika minê reş li serê te bî
Roja lêdanê mêr be l’meydanê
Kuştin tim hebî, reva te nebî

Dotmama te me, min çav kildaye
Derefşa Kawe, bo te hildaye
Rojek lêdanê, rojek razanê
îro lêdan e roja Kurda ye

Dengê min zîz e hewar û gazî
Serqot û pêxwas, birçî û tazî
êriş e lêxe pismamo lêxe
Şerm û fehêt e îro tu razî

Şalê Xerzanî rabe li xwe ke
L’pişta xwe girêde rext û fişek e
Pisamê min î, dotmama te me
Mi j’te re kil dane çavên belek e
Helbest: Cegerxwîn
Muzîk: Aram

آزاد ماکویی / دنيا هر لحظه در حال تغيير و تحول است. زبان نيز به خاطر پويايي و اجتماعي بودن خود ناچار است يا خود را با تحولات دنيا همگام سازد و پيشرفت كند و يا به تدريج دچار مرگ شود. مسيري كه كردي كرمانجي در آن قرار دارد چندان خوشايند نيست چرا كه خطرات زيادي آن را تهديد مي كنند و بهترين گزينه براي مقابله با خطرات در حال حاضر اين است كه خود كردهاي كرمانج با به كارگيري آن در زندگي خود از آن محافظت كنند.

زانا فارقيني زبانشناس كرد و رئيس موسسه كردي استانبول كه بزرگترين فرهنگ كردي كرمانجي-تركي نيز يكي از آثار وي است اخيرا در مصاحبه گفته است : درست است كه روز به روز تعداد افرادي كه به كردي مي نويسند يا مي خوانند بيشتر مي شود اما از طرف ديگر تعداد افرادي كه ديگر به كردي كرمانجي صحبت نمي كنند بيشتر مي شود.

كريستين آليسون دكتراي زبان كردي در دانشگاه اگزتر انگسلتان كه در حوزه ادبيات فلولكريك كردي كرمانجي استاد است در مصاحبه اي در سوئد اظهار داشته است : اگر روند كنوني ادامه يابد پايان غم انگيزي در انتظار كردي كرمانجي است.

 

ادامه مطلب

Diyê min ,diyê can biwîne

Li ser sere min berfa gewr ketiye

Li nav dilê min, qusê dinyê heye

Li cavêne min nûr namye

Li singa min şûna êşqa  azadî xalî maye

Wa çi are ketiye cane min, mêjî xirawim

Wa çi ermane sa min buye derdek e bêderman

Ne deng ma û ne dil ,kolê ji dest min çûn

ادامه مطلب

ما انسان ها در طول تاریخ شاهد اداب و رسوم و فرهنگ های متعددی هستیم که بر خی از این موارد در حال حاضرنیز  در زندگی ما  کم و بیش کاربرد دارند و در خیلی مواقع به صورت هنجار در یک جامعه کوچک و یا بزرگتر نمود پیدا کرده اند و با عملیاتی شدن در زندگی روزمره ما تا حدودی با عث آرامش خاطر و احساس غرور به ما دست می دهد.

یکی از این موارد که در میان کردها در سراسر جهان  رواج داشته است و تا سالهای اخیر در میان کردهای خراسان نیز کم وبیش مشاهده می شد هدیه ای است که  از طرف پسر به دختر مورد علاقه اش برای اظهار علاقه به وی برای ازدواج  میدهد. این هدیه که یک دستمال است و به رنگ های مختلف خلات کجکان (هدیه برای  دختر) نامیده می شود.

راستی این نماد چیست ؟آیا یک واقعیت تاریخی را بیان می کند؟

این پرسش دلیلی شد برای بحث دیشب ما با دوستان و نظرات متفاوتی بیان شد.

  لطقا نظر خودتان را با ما در اشتراک بگذارد. 

Çi direng , çi direng min xwe nas kir

Çi direng , çi direng dilê min hate xwe

Çi direng , hatime ro tarixa xwe

Çi direng, min xwe nas kir

Çi direng ,çûn ew royana, ez ku qerîb bûm

Çi direng , kes negût ,ez kî me ; kes negû ji ku me

Çi direng , min ceferqulî nas kir , avare bûm  omrekê

Çi direng , cecoxan bane min kir , haylexwe bûm

ادامه مطلب

روش دختران قوچانی به ترکمنان و ارامنه ی عشق آباد در بهار 1323 هجری قمری در دوران حکومت آصف الدوله در خراسان و به اسارت رفتن زنان باشقانلو ، در رمضان همان سال در حمله ترکمانان به ناحیه بجنورد در زمان حکومت سالار مفخم رخ داد . اگر چه فقر رعیت و ظلم حکومت و حتی دخترفروشی واقعه ی بی سابقه ای نبود . اما شرایط سیاسی زمان وقوع ، این دو حادثه را تبدیل به یکی از داستن های مهم تظلم (ملت ) عله (دولت ) کرد. داستان فروش دختران قوچانی حکایتی شد که دهان به دهان گشت ، از سر منبرها نقل شد ، در شبنامه ها و انتباه نامه ها ، رساله های (سیوال و جواب ) و مناظرات ، کاریکاتورها و تصنیف های سیاسی به شعر و طنز و طرح بازنگاری شد. اهمیت ملی این داستان چنان شد که ا ز نخستین ماههای تشکیل مجلس اول رسیدگی به ماجرای دختران قوچان یکی از موارد تظلم خواهی ملت علیه استبداد کهن و یکی از راههای آفرینش قدرت ملی شد

ادامه مطلب

آببوم به سبک جدید کردی خوانده شده است.(کردستان)

isa yıldız

بیوگرافی محمد علی قاسمیان

محمد علی قاسمیان اهل یکی از روستاهای شیروان به نام رزمغان از شهرستان های استان خراسان شمالی می باشد.او متولد سال 1339 است. از همان سال های کودکی به هنر و موسیقی علاقه فراوانی داشته است و پیش از این فقط در جشن ها به صورت تک ترانه و معدود صدای دلنشین و پر از سوزش در گوش ما طنین انداز میشد. اینک او هشت سال است که به صورت رسمی مشغول به فعالیت هنری است و به همراه همکارانش سبک جدیدی در موسیقی کردی(لهجه کرمانجی) ابداع کرده اند.او در بعضی از ترانه های خود  از متن و موزیک کردی همچون ترانه ای با نام ˶ کانی ˵ از کردهای ترکیه بهره کرفته است.

بقیه در ادامه مطلب...

ادامه مطلب

Her çend li ser me da zore
Dîsanê em dikarin mafên xwe biwêjin
Ne yêk û ne dudu ne em gelekin hevalino
Em wek her kesek li dinyayê dixazin
Derdê welatê xwe bi zimanê xwe biwijin
Ger nexazin ra biwin em di xwê da dimînin
Ka bira û xûşka min;êy daik û bavê min
Tu zanî kalên me çi kirin tu zanî li ser me da çi hatîe
Ger nezanin birîna me li koye dermanekê baş li kî derê daynin
Rabin û bizanin em tev nebin yek; dijmenê me ne gelêk
Giştê dinya gêşte mafê xwe; ka welat û mafê me
Rastî çima ha bûye ?cima weqes em ji hev dûr ketin
Disa wegerin wek bav û kalên me
Em naxazin rêya wan ; wan digot çareserî a me zaninîna zarûkên me ye
Emê bi kurdî biaxifin û binvîsin û li kurdistan jian bikin.

Ji bo kurdê xorasan
Raman bidil

ادامه مطلب

Bare bar صدای بع بع گوسفند به هنگام جستجوی بره
Çilqe çilq صدای آب درون قمقمه نیمه پر به هنگام تکان خوردن
Çîve çîv صدای جوجه پرندگان
Cize ciz صدای سرخ شدن چیزی درون روغن داغ
Drîng drîng صدای زنگوله حیوانات اهلی
Firre firr صدای بد نوشیدن مایعات، هورت کشیدن
Fîte fît صدای سوت
Gume gum صدای پا به هنگام راه رفتن روی بام
Gurim gurim صدای کوبیدن چیزی، مانند کوبیدن (با چوب ضربه زدن) قالی به هنگام شستن یا تمیز کردن

ادامه مطلب

فورم کرمانج

Van wetenê ye  

Nati xodawend ku wetenê y  

Van çavê gêştê kurdan e ku degrî

Van xirnaqê gêştê kurdane ku bê deng maye

Van yanê kurd bê xwedî ne

Van yanê erdûqan roreş e

  Van yanê berfê barî yanê kefenê kurdan

Van yanê baranê  barî,yanê kurd wetenê nagrîn

  Van yanê 40 milyûn kurd  

  Van yanê le moselman bûynî erdûqan gerê şek kî

مردم کرد تاکنون خطهای گوناگونی را به کار گرفته اند اما نتوانسته اند به یک توافق همه جانبه برسند و خط یکپارچه ای داشته باشند؛ بنابراین گویشهای مختلف کردی بسته به موقعیت جغرافیایی خود، خط متفاوتی دارند. در کردی سورانی رسم الخط عربی و البته با دو شیوه نگارش مختلف در ایران و عراق بکار گرفته شده است در حالیکه در کردی کرمانجی به عنوان گویشی که بیش از دو سوم کردها با آن سخن می گویند (۱)، رسم الخط لاتین رواج دارد.
از دیگر سو، رسم الخط فارسی عربی است سالهاست در زبان فارسی به کار گرفته شده است و تجربه خط فارسی به دلیل شباهتهای بسیارش با کردی پیش روی کردهاست تا از آن بهره گیرند. با آنکه از سالهای گذشته تاکنون ادیبان و مشاهیر بزرگ بارها به نقص خط فارسی اذعان کرده اند (۲، ۳، ۴ و ۵)، اما خط عربی به عنوان یک گزینه برای کردها هنوز هم مطرح است (۶)! در این مقاله مشکلات خط فارسی عربی و کردی عربی بررسی شده است و روشن می شود که چگونه خط لاتین آن مشکلات را مرتفع می سازد.

ادامه مطلب

برنامه رادیو به زبان کردی کرمانجی در روسیه

 

 

تو وره

Welat hîn jî navî te sa min ra kulê rewş e

Sa ûcaqî dilî min bîrî te kulê tewş e

Permûç golê dilî min dîsa tu îlpû dekî

Xizanê dest qerimî tu destî wan kû dekî

Hîn mîrewanî welat natê rûyêne berê

Hîn ew destê germî te ramîsm ez wî gerê

ادامه مطلب

 

 

AX FELEKI TE CIMA HA KIR

 

 

EZ QERIBIM

 

 

گرامر زبان کردی

شهر بایزید با چهرۀ قدیمی اش نفس می کشد، مردم در رفت و آمدند، منتظریم تا راهی شهر «وان» شویم. تا زمان حرکت مان چند دقیقه ای باقی نمانده است. زیر سایه یک مغازه ایستاده ایم، دو پسر بچه از راه می رسند. یکی هارون 11 ساله و عبدالرضا 10 ساله با اصرار می خواهند کفش هایمان را واکس بزنند، ترکی صحبت می کنند وقتی می بینند ترک نیستیم و کردیم، به زیبایی و روانی کردی صحبت می کنند. می گویم چرا از اول کردی صحبت نکردید، هارون می گوید : اگر کردی حرف بزنیم بعضی ها به ما می خندند، در مدرسه ما را مسخره می کنند، ولی ما در خانه همه با هم کردی صحبت می کنیم.

ادامه مطلب

1- ایلات و عشایر استان اذربایجان غربی

1- ایل میلان : شامل طوایف شیخکانلو- دود کانلو- ولائی- بروکی- عموئی- مدوله- کانلو- کچلانلو-  قردوئی- کلیکانلو- خزوئی و قلیکی.

2- ایل جلالی : شامل طوایف خلیکانلو- حسوخلف- علی محلو- مصرکانلو- قزلباش- ساکان- پلخکانلو- جنی کانلو و قند کانلو.

3- ایل زازا  4- ایل سادات  5- ایل قره پاپاق  6- ایل هرکی  7- ایل مامش  8- ایل پیران

9- ایل شکاک : شامل طوایف سمتیقو و مامدی و تیره های کارداری و عبدویی.

ادامه مطلب

بنا بر نظر غالب پژوهشگران و محققان غيرايراني، كردها كه از قوم ماد هستند، همواره در طول تاريخ به عنوان قومي آريايي از فرهنگ، نژاد و زبان مشتركي با ديگر ايرانيان برخوردار بوده‌اند و زبان كردي به عنوان يكي از كهن‌ترين گويش‌هاي ايران باستان شناخته شده است. هويت قوم كرد هم همواره با مليت ايراني عجين شده است. «هنري فيلد» در كتاب «مردم‌شناسي ايران» مي‌نويسد: «كردها از حيث زبان و خصوصيات جسماني، ايراني هستند و به عنوان شعبه‌اي از نژاد ايراني از حيث زبان، اخلاق، عادت و شيوه معيشت با ساير ايرانيان داراي جهات اشتراك هستند».

ادامه مطلب

ادامه مطلب

http://lexin.nada.kth.se/lang/trio/nk/nordkurdiska.htm

 

کمال امد از خواننده های سر شناس کرد می باشد و صدایش محبوبیت خاصی در میان کردها دارد

انتقال به صفحه دانلود کمب طول می کشد...

ادامه مطلب

قصه‌های کردی

• مم و زین
• لاس و خزال
• خج و سیامند
• زنبیل‌فروش
• شیخ فرخ و خاتون استه
• قلعه دم‌دم
• رشته مروارید
• بهرام و گلندام
• بهنسا
• احمد شنگ
• دوره هفتوانه
• دوره دامیار
• رستم‌نامه
• رستم و زردهنگ
• شیرین و شفیع
• گوران‌شاه
• میرامه
• یوسف و سلیم
• رساله‌ی عشق شرح ادبی ـ عرفانی منتخبی از اشعار سید عبدالرحیم تایجوزی مشهور به مولوی کرد، اثر دکتر سوران کردستانی محقق و نویسنده کرد

ادامه مطلب

به قلم :

علی بلخکانلو ( آزادماکویی)

azadmaku@gmail.com

علی بلخکانلو، متولد شهرستان ماکو  کارشناس ارشد مترجمی زبان فرانسه از دانشگاه علامه طباطبایی می باشد. 

مقالات متعددی درباره زبان کُردی در نشریات وسایت های کردی و ( کتاب اعلامیه جهانی حقوق بشر ) به زبان کُردی از وی چاپ شده است. 

ادامه مطلب

 

 شادمهر عقیلی-کردی